
της Charu Bahri από το γερμανικό NEXUS
μετάφραση/απόδοση Βίκυ Χρυσού
Θα ήθελα να αναφερθώ ιδιαίτερα στις βλάβες που υφίστανται ειδικά οι πληθυσμοί των μελισσών -και όχι κάποιων άλλων φυτών ή ειδών- επειδή ακριβώς ο ρόλος των μελισσών είναι καθοριστικός για την επικονίαση 1/4 εκατομμυρίου ανθοφόρων φυτών -πολλά από τα οποία παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια γεωργία.
Δεν είναι λοιπόν καθόλου περίεργο που η μέλισσα ανακηρύχτηκε το 2008 από το Earthwatch, ως το πολυτιμότερο είδος του πλανήτη μας. Επιπλέον οι μέλισσες αυξάνουν κατά 30% την παραγωγή περίπου 90 βασικών οπωροφόρων δέντρων και φυτών όπως των μήλων και των αγγουριών, πράγμα που σημαίνει πως η απουσία τους θα σήμαινε μια δραματική μείωση αυτών των τροφίμων. Επίσης πολλά από τα φάρμακα μας, τόσο της κλασικής όσο και της εναλλακτικής ιατρικής, κερδίζονται από τα άνθη φυτών. Ένα από τα βασικά φυτά που επικονιάζονται με τις μέλισσες είναι και το βαμβάκι -εάν χαθούν οι μέλισσες, θα πρέπει να στερηθούμε και τη βάση για την ένδυση μας. Από την εξαφάνιση των μελισσών δεν θα είχαν μόνο οι άνθρωποι σημαντικές απώλειες στη διατροφή τους, αλλά και τα πουλιά και πολλά μικρά θηλαστικά, τα οποία τρέφονται από βατόμουρα και σιτηρά που επίσης επικονιάζονται από τις μέλισσες. Μπορεί να αληθεύει μεν πως οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ζήσουν μόνο με είδη σιτηρών που επικονιάζονται με τον αέρα και με ψάρια, όμως η μείωση της τροφής θα επέφερε σίγουρα πολέμους για την κατοχή της. Κάτι τέτοιο δεν είναι ακριβώς το αντίθετο από τα βασικά κίνητρα όσων επικαλούνται τη "θετική" όψη της βοτεχνολογίας για τη βελτίωση της διαθέσιμης ποσότητας τροφής? - αιτία για την οποία τάχα καλλιεργούνται τα γενετικά τροποποιημένα φυτά? Υπάρχουν μεν και άλλα έντομα και ζώα, τα οποία συμβάλουν στην επικονίαση των φυτών, όπως οι πεταλούδες, οι σφήκες, οι νυχτερίδες κτλ, αλλά κανένα είδος δεν εκτελεί αυτή την εργασία τόσο αποτελεσματικά όσο η μέλισσα. Σύμφωνα με στατιστικές εκτιμήσεις η οικονομική αξία της εργασίας επικονίασης των μελισσών, μόνο για την Ευρώπη, έχει μία αξία 3,4 δισεκατομυρίων Ευρώ κατ΄έτος. Στις ΗΠΑ συμβάλουν οι μέλισσες με αξία που υπερβαίνει τα δις δολάρια το χρόνο, για τη συνολική παραγωγή τροφίμων. Ένα είναι λοιπόν βέβαιο: οι αγροκαλλιέργειες και ίσως ακόμη και η ίδια η ύπαρξη του ανθρώπου απειλούνται σοβαρά από μια πιθανή εξαφάνιση των μελισσών. Μέχρι τώρα είναι όμως μόνο οι μελισσοκόμοι αυτοί που πραγματικά ανησυχούν για το γεγονός πως σε ολοένα και μεγαλύτερες εκτάσεις καλλιεργούνται υβρίδια φυτών, δίχως να έχει προηγουμένως ελεγχθεί αρκετά η μακροχρόνια επίδραση της γύρης αυτών των μεταλλαγμένων φυτών στους πληθυσμούς των μελισσών. Από τη μία πλευρά παλεύουν λοιπόν οι μελισσοκόμοι με την αυξανόμενη εμφάνιση του CCD (=Colony Collapse Disorder) ή αλλιώς HBDS (Honey bee Disorder Syndrome), δηλαδή της μαζικής εξαφάνισης των μελισσιών τους, ενώ από την άλλη αυξάνουν ολοένα οι εκτάσεις καλλιέργειας μεταλλαγμένων φυτών. Η ανησυχία των μελισσοκόμων πηγάζει από το γεγονός πως τα γενετικά μεταλλαγμένα φυτά, -όπως για παράδειγμα το βαμβάκι Βt, που είναι ένα από τα παγκοσμίως πιο διαδεδομένα χρηστικά φυτά που φέρει το γονίδιο του βακτηρίου Bacillus thuringiensis-, φέρουν στο γονιδίωμα τους (DNA) εντομοκτόνα γονίδια. Αυτό σημαίνει πως καθώς το φυτό αναπτύσσεται κάθε μέρος του, κάθε κύτταρο του, ακόμη και η γύρη του, φέρει και αναπαράγει το εντομοκτόνο γονίδιο Bt, ή αλλιώς την τοξίνη με την επιστημονική ονομασία CryIAb. Μέχρι τώρα το εντομοκτόνο αυτό ψεκαζόταν στα φυτά και λαμβανόταν μόνο από τα έντομα που έπλητταν τα φυτά αυτά, όπως έντομα που τρυπούν τις ρίζες ή τον κορμό του φυτού ή από κάμπιες. Τώρα λαμβάνουν όμως και άλλα έντομα -όπως π.χ. οι μέλισσες- το εντομοκτόνο αυτό γονίδιο Bt μέσω της γύρης των μεταλλαγμένων φυτών βαμβακιού.δείτε ολόκληρο το άρθρο στο ιστολόγιο
κυψέλη